برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
384
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
به كمينگاه بكشاند . اين عمل با رغبت بسيار ، در سرزمينهاى كوهستانى ايران شرقى اعمال مىشد ، مثلا در نبردهايى با ژونبيل ، « 150 » نيروهاى به ظاهر فرارى در معابر تنگ پر از تيرهاى چوبى با تلى از تختهسنگهاى فروغلطيده از فراز كوه و خرد شده ، كمين كردند . « 151 » كوشش براى اينكه خود را با استفاده از طناب و سيم از چنين موقعيت ناخوشايند برهانند و با اين شيوه به دشمن نزديك شوند ، « 152 » فقط به ندرت به موفقيّت مىانجاميد . سپاه فاتح « 153 » در وهله اول توجه خود را به غنايم معطوف مىداشت ، كه به طور كلى دستيابى به آن يكى از اهداف اصلى عمليات جنگى آن زمان بود . « 154 » ذخاير و انبارهاى آذوقهء بهجاىمانده از دشمن كه براى نگاهدارى ، تغذيه و آمادهسازى سپاه در سرزمين مورد تخاصم اهميت فوقالعاده داشت ، « 155 » و همچنين تجهيزات و سلاحهاى دشمن مغلوب و اموال شخصى سپاهيان آن ، نيز جزو غنايم بود . - « 156 » ترجيح قائل شدن براى بعضى افراد در تقسيم غنايم ، بدين خاطر بود كه مردان لايق در جنگ تمجيد شوند و پاداش واقعى خود را بگيرند : « 157 » اين امر در مشرقزمين ، و نه در هيچ جاى ديگر ، از اهميت بسيار ويژهاى برخوردار بود و در توصيههاى قابوسنامه نيز به خصوص به آن تأكيد شده است . « 158 »
--> ( 150 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1037 ( سال 79 ه / 99 - 698 م ) . ( 151 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1321 ( سال 98 ه / 17 - 716 م در طبرستان ) ؛ بلاذرى : فتوح البلدان ، ص 335 ( همان كتاب ، حدود سال 54 ه / 670 م ) . ( 152 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1489 - ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 51 ( سال 107 ه / 26 - 725 م در سرزمين غور ) . ( 153 ) . پيروزى مانند همه جا طبيعتا به برترى قدرت سپاه بستگى داشت . اينكه در سال 321 ه / 933 م عماد الدولة آل بويه با 900 نفر ، پادگان 000 ، 10 نفرى اسپهان را فتح كرد ( كه بههرحال نيروى بيشترى بود ) . باعث شگفتى است : ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 85 . ( 154 ) . مقايسه كنيد با مثالهاى مربوط به ركن الدولة آل بويه در سال 355 ه / 966 م : ابن اثير : الكامل ، ج 8 ص 188 . - . Fries 31 ( 155 ) . قابوسنامه / چاپ ديتز ص 793 . ( 156 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 2 ، ص 196 ( سال 15 ه / 636 م در بين النهرين ) . ( 157 ) . همانجا . ( 158 ) . قابوسنامه / چاپ ديتز ، ص 789 و بعد ؛ در اينباره همچنين رجوع كنيد به : Jakubovskij , Mach . 83 - 86 .